<img class="aligncenter size-full wp-image-1191" title="p1060922" src="http://bartelski.pl/blog/wp-content/uploads/2009/08/p1060922.jpg" alt="p1060922" width="367" height="480" />

Niczym siÄ nie wyrĂłĹźniajÄcy budynek mieszkalny przy ulicy Niskiej. MojÄ uwagÄ przyciÄgnÄĹa tablica, ktĂłrÄ zamontowano tu chyba nie tak dawno, bo nie pamiÄtam jej wczeĹniej.

<img class="aligncenter size-full wp-image-1192" title="p1060921" src="http://bartelski.pl/blog/wp-content/uploads/2009/08/p1060921.jpg" alt="p1060921" width="300" height="480" />

Napis na tablicy pamiÄtkowej: <em>Budynek ten zostaĹ wybrany w konkursie "Ĺťycia Warszawy" jako Mister Warszawy 1960. Autor projektu: arch. WacĹaw Eytner.</em>

<img class="aligncenter size-full wp-image-1193" title="p1060925" src="http://bartelski.pl/blog/wp-content/uploads/2009/08/p1060925.jpg" alt="p1060925" width="480" height="480" />

<img class="aligncenter size-full wp-image-1195" title="p1060924" src="http://bartelski.pl/blog/wp-content/uploads/2009/08/p1060924.jpg" alt="p1060924" width="294" height="480" />

Dopiero od drugiej strony dom prezentuje siÄ ciekawiej - bardzo Ĺadnie, dynamicznie wyglÄda wypukĹa "szachownica" zabudowanych, ciemniejszych, niewielkich balkonĂłw. Tak naprawdÄ zwrĂłciĹam uwagÄ przede wszystkim na datÄ wyrĂłĹźnienia tego budynku - 1960 rok. TytuĹ "Mister Warszawy" przyznawano nowowybudowanym budynkom, ten wybudowano wiÄc w 1959 lub 1960 roku.

Czytam ostatnio ciekawÄ ksiÄĹźkÄ poĹwiÄconÄ WrocĹawowi i wymianie ludnoĹci we WrocĹawiu na skutek przegranej przez Niemcy wojny w 1945 roku oraz pĂłĹşniejszym czasom odbudowy. To historia zasiedlania kolejnych dzielnic (miÄdzy innymi terenĂłw, na ktĂłrych przed wojnÄ Niemcy nie budowali domĂłw). Autor skupia siÄ na Ĺźmudnym procesie oswajania miasta przez nowych mieszkaĹcĂłw i nowe wĹadze PRL (Ziemie Odzyskane).Â  Twierdzi, Ĺźe zanim nowi przybysze uznali je za swoje, musiaĹo uminÄÄ kilkadziesiÄt lat! KsiÄĹźka to "<strong>Obce miasto. WrocĹaw w 1945 i potem</strong>" niemieckiego historyka i kulturoznawcy Gregora Thuma. Jest to wieloaspektowa opowieĹÄ, opierajÄca siÄ na archiwach, statystykach, wspomnieniach. Opowiada dzieje ogromnego zburzenia i zniszczenia miasta w czasie obrony Twierdzy WrocĹaw w styczniu 1945 (np. w miejscu domĂłw w czÄĹci dzisiejszego Placu Grunwaldzkiego wybudowano wĂłwczas lotnisko dla wojskowych samolotĂłw), potem dzieje niszczenia poszczegĂłlnych ulic i dzielnic wskutek poĹźarĂłw, opuszczenia, zaniedbaĹ, i zwykĹego braku materiaĹĂłw budowlanych w pierwszych latach po wojnie. NastÄpne rozdziaĹy ksiÄĹźki opowiadajÄ o odbudowie miasta i tkanki miasta. Bardzo ciekawe sÄ rozdziaĹy o odbudowie tego, co stanowi o duchu miasta i o tym, jak WrocĹaw staĹ siÄ w koĹcu (na moich takĹźe oczach!) miastem, z ktĂłrym utoĹźsamiajÄ siÄ jego mieszkaĹcy.

W rozdziale opisujÄcym jak po 1956 roku, wskutek popaĹşdziernikowej zmiany we wĹadzach w PRL, zmieniĹa siÄ polityka urbanistyczna kraju (oczywiĹcie zmiany dotyczyĹy nie tylko urbanistyki!) Thum pokazuje kilkaÂ  skutkĂłw dojĹcia W. GomuĹki i nowej ekipy do wĹadzy, skupiajÄc siÄ na tym, jak ono zawaĹźyĹo na powolnym dĹşwiganiu siÄ WrocĹawia z wojennych i powojennych zgliszczy. We WrocĹawiu zaczÄĹy powstawaÄ nowe domy, do gĹosu doszli architekci z nowymi proejktami. W wielkim skrĂłcie mĂłwiÄc (gdyĹź nie mogÄ streĹciÄ tu wywowdĂłw Thuma, nastomiast zachÄcam do lektury caĹej pracy), priorytetem staĹo siÄ budowanie nowych domĂłw, podczas gdy odbudowa ruin i rekonstruowanie wybranych histroycznych budynkĂłw w tych latach zeszĹo na plan dalszy. To w tych latach powstaĹy we WrocĹawiu nowoczesne osiedla mieszkalne zĹoĹźone z monotonnie wyglÄdajÄch budynkĂłw w swobodnej przestrzeni ("ĹwiatĹo, powietrze, sĹoĹce").Â  Budynek ze zdjÄÄ na ulicy Niskiej (wĹaĹciwie okoliczne budynki rĂłwnieĹź pochodzÄ pewnie z tego okresu, gdyĹź wyglÄdajÄ bardzo podobnie!) staĹ siÄ przykĹadem tej zmiany urbanistycznej po 1956.